Aadhaar Card Alerts: आजकाल बहुतांश लोकांना असं वाटतं की आपला UPI पिन, ATM पिन आणि नेट बँकिंग पासवर्ड सुरक्षित असेल, तर बँक खात्यातील पैसेही सुरक्षित आहेत. पण वास्तव वेगळंच आहे. तुम्ही कोणताही UPI व्यवहार केला नाही, कार्ड स्वाइप केलं नाही, तरीही तुमचं खाते रिकामं होऊ शकतं. कारण आता सायबर चोरांचा निशाणा तुमचं आधार कार्ड आणि त्यातील बायोमेट्रिक माहिती आहे.
गेल्या काही महिन्यांत झारखंड, उत्तर प्रदेश आणि महाराष्ट्रातील काही भागांमध्ये धक्कादायक प्रकार समोर आले. अनेक सामान्य नागरिकांच्या खात्यातील पैसे गायब झाले. विशेष म्हणजे या लोकांनी कुठलाही व्यवहार केलेला नव्हता. तपासात समोर आलं की, त्यांच्या आधार बायोमेट्रिक्सचा गैरवापर करण्यात आला होता. काही गुन्हेगारांनी बोटांच्या ठशांची अचूक नक्कल करून AePS (Aadhaar Enabled Payment System) द्वारे थेट खात्यातून पैसे काढले. पीडितांना याची चाहूलही लागली नाही.
यामुळेच आता आधार बायोमेट्रिक डेटा लॉक करणे अत्यंत गरजेचे झाले आहे. आधार-सक्षम पेमेंट प्रणालीमध्ये फिंगरप्रिंट किंवा आयरिस स्कॅन वापरून थेट बँक खात्यात प्रवेश मिळतो. जर तुमचे बायोमेट्रिक्स सुरक्षित नसतील, तर तुमचा आधार क्रमांक कोणाच्या हाती लागला, तरीही मोठा धोका निर्माण होऊ शकतो. मात्र, एक छोटं पाऊल उचलून तुम्ही हा धोका टाळू शकता.
UIDAI ने नागरिकांना बायोमेट्रिक लॉकची सुविधा दिली आहे. यामुळे कोणालाही तुमचे फिंगरप्रिंट किंवा आयरिस स्कॅन वापरून आधार प्रमाणीकरण करता येत नाही. म्हणजेच, AePS फसवणूक, बनावट ई-केवायसी किंवा ओळख चोरीसारख्या गुन्ह्यांपासून तुमचं बँक खाते सुरक्षित राहतं. गरज पडल्यास तुम्ही काही वेळासाठी बायोमेट्रिक्स अनलॉक करू शकता आणि काम झाल्यावर पुन्हा लॉक करू शकता.
UIDAI वेबसाइटवरून आधार बायोमेट्रिक्स कसे लॉक कराल?
सर्वप्रथम UIDAI च्या अधिकृत वेबसाइटवरील Biometric Lock/Unlock या पर्यायावर जा. तिथे ‘लॉक/अनलॉक बायोमेट्रिक्स’ वर क्लिक करा. त्यानंतर तुमचा १२ अंकी आधार क्रमांक आणि कॅप्चा कोड टाका. नोंदणीकृत मोबाईल नंबरवर OTP येईल. तो OTP एंटर करून ‘Enable Locking’ या पर्यायावर क्लिक करा. एवढं केल्यावर तुमचे आधार बायोमेट्रिक्स तात्काळ लॉक होतील. UIDAI च्या अधिकृत mAadhaar अॅपद्वारेही ही प्रक्रिया करता येते.
यासोबतच, UIDAI कडून आणखी एक सुरक्षित पर्याय देण्यात आला आहे, तो म्हणजे व्हर्च्युअल आयडी (VID). हा १६ अंकी क्रमांक असतो, जो आधार क्रमांकाऐवजी वापरता येतो. त्यामुळे तुमचा खरा आधार क्रमांक कुठेही देण्याची गरज राहत नाही. ई-केवायसी, सिम कार्ड, बँकिंग किंवा इतर सेवांसाठी VID वापरल्यास फसवणुकीचा धोका कमी होतो.
व्हर्च्युअल आयडी कसा जनरेट कराल?
UIDAI च्या VID जनरेटर पेजवर जाऊन तुमचा आधार क्रमांक आणि कॅप्चा टाका. OTP मागवा आणि तो एंटर करा. त्यानंतर ‘Generate VID’ वर क्लिक करा. काही क्षणांतच तुमचा व्हर्च्युअल आयडी SMS द्वारे मिळेल. पुढील व्यवहारांसाठी तुम्ही हाच VID वापरू शकता. Aadhaar Card Alerts
आजच्या घडीला सायबर फसवणूक झपाट्याने वाढत आहे. मेहनतीने कमावलेले पैसे एका क्षणात नाहीसे होऊ नयेत, यासाठी आधार बायोमेट्रिक्स लॉक करणे ही काळाची गरज बनली आहे. थोडा वेळ काढून आजच ही प्रक्रिया पूर्ण करा. कारण सावधगिरी हाच तुमच्या पैशांचा सर्वात मोठा पहारेकरी आहे.