SSC-HSC Board: फेब्रुवारी-मार्च २०२६ मध्ये दहावी आणि बारावीच्या बोर्ड परीक्षेला बसणाऱ्या लाखो विद्यार्थ्यांसाठी एक अत्यंत महत्त्वाची आणि भविष्यातील शिक्षणावर थेट परिणाम करणारी बातमी समोर आली आहे. राज्य आणि केंद्र सरकारच्या नव्या डिजिटल शिक्षण धोरणाअंतर्गत आता SSC आणि HSC बोर्डाच्या सर्व विद्यार्थ्यांना APAAR ID (अपार आयडी) वर नोंदणी करणे अनिवार्य करण्यात आले आहे. ही नोंदणी न केलेल्या विद्यार्थ्यांना पुढील काळात अडचणींना सामोरे जावे लागू शकते, त्यामुळे ही माहिती प्रत्येक विद्यार्थी, पालक आणि शिक्षकांनी गांभीर्याने घेणे गरजेचे आहे.
नेमका काय आहे अपार आयडी (APAAR ID)?
अपार आयडी म्हणजे Automated Permanent Academic Account Registry. हा एक प्रकारचा शैक्षणिक ओळख क्रमांक आहे. जसा आधार क्रमांक नागरिकांसाठी ओळख बनला आहे, तसाच अपार आयडी विद्यार्थ्यांच्या शैक्षणिक आयुष्याचा डिजिटल ओळख क्रमांक ठरणार आहे. या एका आयडीवर विद्यार्थ्याचे संपूर्ण शैक्षणिक रेकॉर्ड – दहावी, बारावी, पदवी, पदव्युत्तर शिक्षण, प्रमाणपत्रे, गुणपत्रिका – सगळं आयुष्यभरासाठी सुरक्षितपणे साठवले जाणार आहे.
२०२६ बोर्ड परीक्षेसाठी अपार आयडी का बंधनकारक?
बोर्डाकडून स्पष्ट करण्यात आले आहे की फेब्रुवारी-मार्च २०२६ च्या SSC आणि HSC परीक्षांना बसणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी अपार आयडीवर नोंदणी अनिवार्य आहे. या नोंदणीशिवाय पुढे डिजिटल गुणपत्रिका मिळण्यात, प्रवेश प्रक्रियेत किंवा शिष्यवृत्ती मिळवण्यात अडथळे येऊ शकतात. परीक्षेचा निकाल जाहीर झाल्यानंतर विद्यार्थ्यांची गुणपत्रिका थेट डिजिलॉकरमध्ये डिजिटल स्वरूपात उपलब्ध होणार आहे. यासाठी अपार आयडी आवश्यक असणार आहे. भविष्यात कागदी मार्कशीट हरवण्याची भीती, पुन्हा प्रत मागवण्याची धावपळ या सगळ्यांपासून विद्यार्थ्यांची सुटका होणार आहे.
विद्यार्थ्यांना आणि पालकांना काय फायदा होणार?
ग्रामीण भागातील अनेक पालक आजही मार्कशीट, दाखले, प्रमाणपत्रे यांची फाईल सांभाळून ठेवण्यासाठी झगडतात. पूर, आग, स्थलांतर यामुळे अनेक कागदपत्रे हरवतात. अपार आयडीमुळे ही सगळी चिंता संपणार आहे.
- विद्यार्थ्यांचे सर्व शैक्षणिक रेकॉर्ड एकाच ठिकाणी सुरक्षित राहतील
- कॉलेज प्रवेश, स्पर्धा परीक्षा, शिष्यवृत्ती अर्ज ऑनलाइन आणि जलद होतील
- डिजिलॉकरमधील डिजिटल मार्कशीटला सर्वत्र मान्यता असेल
- खोटी प्रमाणपत्रे, बनावट मार्कशीट यावर आळा बसेल
शिष्यवृत्ती आणि सरकारी योजनांसाठीही उपयुक्त
केंद्र व राज्य सरकारकडून दिल्या जाणाऱ्या अनेक शिष्यवृत्ती, फेलोशिप आणि शैक्षणिक योजनांमध्ये विद्यार्थ्यांची माहिती अपार आयडीशी लिंक केली जाणार आहे. त्यामुळे पात्र विद्यार्थ्यांना थेट लाभ मिळेल आणि मध्यस्थांची गरज राहणार नाही. गरीब, गरजू आणि ग्रामीण विद्यार्थ्यांसाठी हा निर्णय अत्यंत फायदेशीर ठरणार आहे.
नोंदणी कधी आणि कशी करायची?
अपार आयडी नोंदणी प्रक्रिया शाळांच्या माध्यमातून किंवा संबंधित पोर्टलवरून करण्यात येणार आहे. याबाबत शाळा प्रशासन लवकरच विद्यार्थ्यांना सविस्तर सूचना देणार आहे. विद्यार्थ्यांनी आणि पालकांनी शाळेशी संपर्कात राहणे महत्त्वाचे आहे. SSC-HSC Board
दहावी-बारावी म्हणजे विद्यार्थ्यांच्या आयुष्यातील टर्निंग पॉईंट. याच टप्प्यावर घेतलेले योग्य निर्णय पुढील आयुष्याची दिशा ठरवतात. अपार आयडी ही केवळ एक नोंदणी नाही, तर विद्यार्थ्याच्या संपूर्ण शैक्षणिक भविष्यासाठीचा डिजिटल पाया आहे. त्यामुळे कोणतीही अफवा न ऐकता, वेळेत नोंदणी करून आपल्या मुलाचे शिक्षण सुरक्षित करा. आजची ही छोटीशी पायरी उद्याच्या मोठ्या संधींचं दार उघडू शकते. त्यामुळे दहावी-बारावीच्या सर्व विद्यार्थ्यांनी ही माहिती गांभीर्याने घ्यावी, हीच अपेक्षा.