Maharashtra National Highway: महाराष्ट्राच्या दृष्टीने अतिशय महत्त्वाच्या आणि अनेक वर्षांपासून रखडलेल्या एका राष्ट्रीय महामार्ग प्रकल्पाला अखेर गती मिळण्याची चिन्हे दिसू लागली आहेत. महाराष्ट्र, गुजरात आणि मध्यप्रदेश या तीन राज्यांना जोडणाऱ्या बऱ्हाणपूर–अंकलेश्वर राष्ट्रीय महामार्गाच्या (NH-753B) चौपदरीकरणाचा मार्ग मोकळा होताना दिसत आहे. भूसंपादनाच्या अडचणींमुळे अडकलेला हा प्रकल्प आता प्रत्यक्ष कामाच्या दिशेने सरकणार असल्याचे संकेत प्रशासनाकडून मिळत आहेत. Maharashtra National Highway
खानदेशातील नंदुरबार, धुळे आणि जळगाव या तीन जिल्ह्यांमधून जाणारा हा महामार्ग एकूण महाराष्ट्रातील १५३ गावांना स्पर्श करतो. विशेष म्हणजे नंदुरबारसारख्या आदिवासीबहुल जिल्ह्यातील अनेक गावांमधून हा मार्ग जात असल्याने या चौपदरीकरणाकडे स्थानिक नागरिक मोठ्या आशेने पाहत आहेत. रस्ता रुंद झाल्यानंतर केवळ वाहतूकच नव्हे, तर शिक्षण, आरोग्य, उद्योग, शेतीमालाची वाहतूक आणि रोजगाराच्या संधींना मोठी चालना मिळणार असल्याची अपेक्षा आहे.
या महामार्ग प्रकल्पाचे काम गेली अनेक वर्षे भूसंपादनाच्या कारणामुळे रखडले होते. अनेक शेतकऱ्यांच्या हरकती, जमिनीच्या मोबदल्याबाबतचे प्रश्न आणि स्थानिक पातळीवरील विरोध यामुळे चौपदरीकरणाचा विषय पुढे सरकत नव्हता. मात्र आता प्रशासनाने शेतकरी आणि जमीनधारकांशी चर्चा करून त्यांच्या अडचणी सोडवण्याचा प्रयत्न केला असून, बहुतांश हरकतींवर तोडगा निघाल्याची माहिती समोर येत आहे. त्यामुळे भूसंपादनाची प्रक्रिया आता वेगाने पूर्ण होईल, असा विश्वास व्यक्त केला जात आहे.
बऱ्हाणपूरपासून सुरू होणारा हा राष्ट्रीय महामार्ग मध्यप्रदेशातून महाराष्ट्रात प्रवेश करतो. नंदुरबार जिल्ह्यातील तळोदा आणि शहादा, धुळे जिल्ह्यातील शिरपूर, जळगाव जिल्ह्यातील चोपडा, यावल, रावेर आणि मुक्ताईनगर परिसरातून पुढे जात तो गुजरातमधील अंकलेश्वरपर्यंत पोहोचतो. या संपूर्ण मार्गातील मोठा भाग महाराष्ट्रात येत असल्याने या प्रकल्पाचा सर्वाधिक फायदा महाराष्ट्रालाच होणार आहे.
राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरणाने यापूर्वीच भूसंपादनासाठी आवश्यक असलेली अधिसूचना जारी केली आहे. त्यानुसार गुजरातमधील ७ गावे, महाराष्ट्रातील तळोदा तालुक्यातील १०, शहादा तालुक्यातील २८, शिरपूर तालुक्यातील ४०, चोपडा तालुक्यातील २४, यावल तालुक्यातील २३, रावेर तालुक्यातील २३, मुक्ताईनगर तालुक्यातील ५ आणि मध्यप्रदेशातील बऱ्हाणपूर जिल्ह्यातील ३ गावांमध्ये जमिनींचे संपादन होणार आहे. शेतकरी आणि नागरिकांच्या हरकती निकाली निघाल्याने आता प्रत्यक्ष भूसंपादन प्रक्रियेला वेग मिळणार आहे.
यावल तालुक्यातील फैजपूर विभागातील अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, या महामार्गाच्या विस्तारीकरणासाठी फैजपूर, चिंचोली, कासारखेडे, डोणगाव, किनगाव खुर्द-बुद्रुक, गिरडगाव, वाघोदे, साकळी, वढोदे, शिरसाड, विरावली बुद्रुक, चितोडा, सांगवी बुद्रुक, हिंगोणे आणि हंबर्डी या गावांतील जमिनी संपादित केल्या जात आहेत. या जमिनींवर पुढील आदेश येईपर्यंत कोणतेही नवीन बांधकाम, झाडतोड किंवा मालकी हक्कात बदल करण्यास मनाई करण्यात आली आहे.
हा महामार्ग पूर्ण झाल्यानंतर गुजरात, महाराष्ट्र आणि मध्यप्रदेश यांमधील दळणवळण अधिक वेगवान आणि सुरक्षित होणार आहे. शेतीमाल बाजारपेठेत पोहोचण्याचा वेळ कमी होईल, पर्यटनाला चालना मिळेल आणि आजपर्यंत मागास राहिलेले भाग विकासाच्या मुख्य प्रवाहात येतील, अशी अपेक्षा स्थानिक नागरिक व्यक्त करत आहेत. अनेक वर्षांची प्रतीक्षा आता संपण्याच्या मार्गावर असल्याने खानदेशात या महामार्गाकडे विकासाची नवी दारे उघडणारा प्रकल्प म्हणून पाहिले जात आहे.