Monsoon 2026 Update : २०२६ च्या पावसाळ्याबाबत शेतकऱ्यांच्या मनात सध्या एकच प्रश्न घोळतोय, यंदा दुष्काळ पडणार की सुकाळ होणार? कारण मागच्या काही वर्षांत कधी अतिवृष्टी, तर कधी पावसाची ओढ यामुळे शेतीचं गणित बिघडलं होतं. अशा परिस्थितीत ज्येष्ठ हवामान अभ्यासक तोडकर यांनी दिलेला मान्सून २०२६ चा अंदाज शेतकऱ्यांसाठी दिलासा देणारा ठरत आहे. Monsoon 2026 Update
तोडकर यांच्या मते, २०२६ हे वर्ष दुष्काळी ठरण्याची शक्यता फारच कमी आहे. सध्या ‘ला निना’ स्थिती हळूहळू न्यूट्रलमध्ये जात असली, तरी अल निनो सारखा धोकादायक प्रकार दिसत नाही. त्यामुळे एकूण पावसाचे प्रमाण सरासरीच्या आसपास राहण्याची शक्यता आहे. सुरुवातीच्या काळात, म्हणजे जून आणि जुलै महिन्यात पेरणीसाठी आवश्यक असलेल्या पावसात थोडा लपंडाव जाणवू शकतो, काही भागांत पावसाची ओढ लागण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. मात्र यामुळे घाबरून जाण्याची गरज नाही, असंही तोडकर सांगतात.
खरी काळजीची बाब ऑगस्ट महिन्याची असू शकते. या काळात पावसाचा सुमारे २० ते २५ दिवसांचा मोठा खंड पडण्याची शक्यता त्यांनी व्यक्त केली आहे. अनेक शेतकऱ्यांना असा खंड म्हणजे थेट नुकसान वाटतं, पण तोडकर यांच्या मते, यंदा हा खंड एकूण पिकांसाठी फार घातक ठरणार नाही. कारण मान्सूनच्या उत्तरार्धात, म्हणजे परतीच्या पावसात यंदा भरपूर दम असल्याचे संकेत आहेत. सप्टेंबर-ऑक्टोबरमध्ये जोरदार आणि समाधानकारक परतीचा पाऊस होण्याची शक्यता असून, तो रब्बी हंगामासाठी आणि भूगर्भातील पाणीपातळी वाढवण्यासाठी अत्यंत उपयुक्त ठरणार आहे.
एकूण चित्र पाहिलं तर २०२६ हे वर्ष दुष्काळी न राहता सुकाळ किंवा सरासरी पावसाचं वर्ष ठरण्याची दाट शक्यता आहे. मान्सूनचं आगमन थोडंसं लांबणीवर पडू शकतं किंवा सुरुवातीला पावसाची टक्केवारी कमी राहू शकते, पण परतीचा पाऊस ही उणीव भरून काढेल, असं तोडकर यांचं स्पष्ट मत आहे. त्यामुळे शेतकऱ्यांनी घाईघाईत निर्णय न घेता हवामानाच्या हालचाली पाहूनच पिकांचं नियोजन करावं, असा सल्लाही त्यांनी दिला आहे.
दरम्यान, पुढील महिन्यांचं हवामान पाहिलं तर जानेवारीत थंडी कडाक्याची असली तरी डिसेंबरच्या शेवटच्या आठवड्यापासून ती हळूहळू कमी व्हायला सुरुवात होईल. जानेवारीच्या पहिल्या काही दिवसांत सकाळची हुडहुडी कायम राहणार आहे. या महिन्यात अवकाळी पावसाची मोठी शक्यता नसून ७ आणि २६ जानेवारीच्या आसपास काही भागांत केवळ ढगाळ वातावरण राहू शकते.
फेब्रुवारी महिन्यापासून तापमानात वाढ होऊ लागेल. खानदेश, विदर्भ आणि मराठवाड्यात उन्हाचा चटका अधिक जाणवेल, तर कोकण आणि दक्षिण महाराष्ट्रातील सांगली, सातारा परिसरात तुरळक पावसाच्या सरी पडण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. मार्च आणि एप्रिल हे महिने मात्र थोडे आव्हानात्मक ठरू शकतात. या काळात वादळी वारे आणि अवकाळी पावसाचा धोका वाढेल. विशेषतः मार्चच्या दुसऱ्या आणि चौथ्या आठवड्यात, म्हणजे ११ तसेच २४ ते २६ तारखेच्या दरम्यान पावसाचा धोका असल्याने गहू, हरभरा यांसारख्या पिकांची काढणी करताना शेतकऱ्यांनी योग्य नियोजन करणे गरजेचे आहे. एप्रिलमध्ये बुलढाणा आणि आसपासच्या भागांत किरकोळ गारपिटीची शक्यता देखील वर्तवण्यात आली आहे.
हा संपूर्ण अंदाज सध्याच्या हवामान मॉडेलवर आधारित असून, मान्सूनबाबत अधिक अचूक आणि स्पष्ट चित्र मार्च महिन्यात येणाऱ्या पुढील अहवालातून समोर येईल. तोपर्यंत शेतकऱ्यांनी अफवांवर विश्वास न ठेवता हवामान अपडेट्सवर लक्ष ठेवूनच शेतीचे निर्णय घ्यावेत, असं आवाहन तज्ज्ञांकडून करण्यात येत आहे.
(Disclaimer: वरील दिलेली माहिती ही प्रसारमाध्यमांच्या आधारे आहे याबाबत आम्ही कुठलाही दावा करत नाही.)
हे पण वाचा | हवामान अभ्यासाक तोडकर यांचा मोठा इशारा; राज्यात या तारखेनंतर होणार अवकाळी पाऊस आणि गारपीट